2015/Jun/10

ประเพณีอาบน้ำขอพรผู้ที่เคารพนับถือของตำบลไก่เส่า อำเภอหนองแซง จังหวัดสระบุรี ประวัติความเป็นมา ประเพณีอาบน้ำขอพรผู้ที่เคารพนับถือของชาวบ้านตำบลไก่เส่า อำเภอหนองแซง จังหวัดสระบุรี การอาบน้ำขอพรคนแก่เป็นวิธีการแสดงออกซึ่งความเคารพนับถือ แก่บิดามารดา และญาติคนแก่ (ผู้อาวุโส) ของตระกูล รวมทั้งผู้มีพระคุณและบุคคลที่ตนเคารพนับถือ ทั้งนี้นอกจากได้พรจากผู้ที่เคารพนับถือแล้ว ยังได้ความสามัคคีในหมู่เครือญาติอีกด้วย การจัดงานจะจัดระหว่างตั้งแต่วันที่ ๑๓ เดือนเมษายน-พฤษภาคม ของทุกปี ซึ่งจะเลือกทำวันไหนก็ได้ จะเป็นตอนเช้า หรือตอนบ่ายก็ได้ โดยจะเป็นไปตามการนัดหมายของแต่ละครอบครัว แต่ละบ้านโดยนัดหมายสถานที่และวันเวลาไว้ล่วงหน้าเป็นประจำทุกปี ซึ่งอาจเป็นบ้านเครือญาติที่เห็นว่าเหมาะสมก็ได้ ก็ขึ้นอยู่กับการตกลงของเครือญาติ ความสำคัญ ประเพณีอาบน้ำคนแก่เป็นวิธีการแสดงออกซึ่งความเคารพนับถือ แก่บิดามารดา และญาติคนแก่ (ผู้อาวุโส) ของตระกูล รวมทั้งผู้มีพระคุณและบุคคลที่ตนเคารพนับถือ ประเพณีอาบน้ำคนแก่ เป็นภูมิปัญญาในการเชื่อมสายใยของครอบครัวให้สาระสำคัญหลายประการคือ 1. เป็นประเพณีที่มีบทบาทในการควบคุมคนในสังคมให้วางตนให้เหมาะสมตามฐานะของคน คือเมื่อเป็นผู้ใหญ่ก็ต้องเป็นผู้ใหญ่ที่ดีเพื่อให้คนเคารพนับถือ เมื่อเป็นผู้น้อยก็ต้องแสดงความเคารพ และมีความกตัญญูต่อผู้ใหญ่และผู้มีพระคุณ 2. เป็นการแสดงถึงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ ซึ่งได้แก่ คนแก่ในตระกูล บิดามารดา ตลอดจนผู้ที่ตนเคารพนับถือทั้งหลาย 3. เกิดความผูกพันในวงศาคณาญาติ สร้างความสนิทสนมกลมเกลียวรักใคร่กันในตระกูลยิ่งขึ้น การพบปะกันในระหว่างญาติพี่น้อง สร้างความอบอุ่นปลาบปลื้มใจให้แก่คนแก่ของตระกูลที่ได้เห็นความเป็นปึกแผ่นของลูกหลาน พิธีการขอขมา เมื่อเชิญคนแก่ทั้งหลายนั่งในโรงพิธีเรียบร้อยแล้ว ลูกหลานและชาวบ้านที่มาร่วมพิธี จะรวมกลุ่มยืนอยู่ด้านหน้าของคนแก่ทั้งหลาย ผู้นำในพิธีนำดอกไม้และจุดธูปเทียนพนมมือ แล้วกล่าวขอขมา ทุกคนว่าตามดังนี้ "กายกรรมสาม วจีกรรมสี่ มโนกรรมสาม หากข้าพเจ้าทั้งหลายเกิดประมาทพลาดพลั้งแก่ท่าน ด้วยกายก็ดี ด้วยวาจาก็ดี ด้วยใจก็ดี ต่อหน้าก็ดี ลับหลังก็ดี ไม่เจตนาก็ดี ขอให้ท่านอโหสิกรรมให้แก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด และขอได้โปรดอำนวยพรให้ข้าพเจ้าทั้งหลาย มีความสุขความเจริญตลอดไป และขอตั้งจิตอธิษฐานขอให้ท่านเจริญด้วย อายุ วรรณะ สุขะ พละ ตลอดไป พิธีการอาบน้ำ 1. นิมนต์พระมาเลี้ยงเพล และสวดมนต์ ทำน้ำมนต์เพื่อไว้ใส่ภาชนะไว้สำหรับอาบ 2. เมื่อพระสวดมนต์จบ ให้ลูกๆ หลานๆ ทำพิธีขอขมา 3. จัดสถานที่นั่งสำหรับพิธีอาบน้ำไว้ให้ บิดามารดา และญาติคนแก่ (ผู้อาวุโส) ของตระกูล รวมทั้งผู้มีพระคุณและบุคคลที่ตนเคารพนับถือ 4. จัดหาโอ่ง หรือภาชนะที่เหมาะสมสำหรับใส่น้ำและน้ำมนต์ 5. ลูกๆ หลานๆ และผู้มาร่วมงาน จะเข้าแถวตักน้ำที่เตรียมไว้ในโอ่ง มารดที่มือ บิดามารดา และญาติคนแก่ (ผู้อาวุโส) ของตระกูล รวมทั้งผู้มีพระคุณและบุคคลที่ตนเคารพนับถือ การอาบน้ำจะทำไปตามลำดับจนครบทุกคน 6. เมื่ออาบน้ำเสร็จลูกๆ หลานๆ จะนำเครื่องนุ่งห่มเครื่องใช้ หรือเงิน มอบให้บิดามารดา และญาติคนแก่ (ผู้อาวุโส) ของตระกูล รวมทั้งผู้มีพระคุณและบุคคลที่ตนเคารพนับถือ และนำเสื้อผ้าชุดใหม่มาผลัดเปลี่ยน และทาแป้ง หวีผม แต่งตัวให้ใหม่ 7. เมื่อลูกๆ หลานๆ แต่งตัวใหม่ให้กับ บิดามารดา และญาติคนแก่ (ผู้อาวุโส) ของตระกูล รวมทั้งผู้มีพระคุณและบุคคลที่ตนเคารพนับถือ จะกล่าวให้พรแก่ ลูกๆ หลานๆ และผู้มาร่วมงาน เป็นอันเสร็จพิธีการอาบน้ำ รวบรวมข้อมูลโดย พิชัย ยุภาคณิต

Comment

Comment:

Tweet